រ៉ៀលអ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ដល់កម្រិតទាបបំផុត តើវិបត្តិនេះអាចប៉ះពាល់ដល់ Gold, Oil និង USD យ៉ាងដូចម្តេច?

តម្លៃប្រាក់ រ៉ៀលអ៊ីរ៉ង់ (Iranian Rial – IRR) បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងដល់កម្រិតទាបបំផុតជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ខណៈភាពតានតឹងផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សង្គ្រាម ការរឹតបន្តឹងទណ្ឌកម្ម និងការធ្លាក់ចុះនៃប្រាក់ចំណូលពីការនាំចេញប្រេង កំពុងដាក់សម្ពាធយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើសេដ្ឋកិច្ចអ៊ីរ៉ង់។

នៅថ្ងៃទី ២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០២៦ ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិកបានឡើងដល់ប្រមាណ 2.2 លានរ៉ៀលក្នុងមួយដុល្លារ នៅទីផ្សារប្តូរប្រាក់សេរីរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដែលជាកម្រិតទាបថ្មីមួយសម្រាប់រូបិយប័ណ្ណជាតិអ៊ីរ៉ង់។ កាលពីរយៈពេលដូចគ្នាក្នុងឆ្នាំមុន អត្រាប្តូរប្រាក់ស្ថិតនៅប្រមាណ 958,000 រ៉ៀលក្នុងមួយដុល្លារប៉ុណ្ណោះ។ (Iran International | Iran International⁠)

នោះមានន័យថា តម្លៃប្រាក់ដុល្លារគិតជារ៉ៀលបានកើនឡើងប្រមាណ 130% ក្នុងរយៈពេលមួយឆ្នាំ ខណៈតម្លៃរបស់ប្រាក់រ៉ៀលធៀបនឹងដុល្លារបានបាត់បង់ប្រមាណ 56%។

តើអ្វីកំពុងធ្វើឱ្យប្រាក់រ៉ៀលអ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ខ្លាំង?

កត្តាសំខាន់មួយគឺការធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងនៃប្រាក់ចំណូលរូបិយប័ណ្ណបរទេសរបស់អ៊ីរ៉ង់។ យោងតាម Reuters សម្ពាធពីទណ្ឌកម្ម និងការរាំងខ្ទប់ការនាំចេញប្រេងបានធ្វើឱ្យការនាំចេញប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ពីប្រមាណ 1.7 លានបារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ មកនៅជិត 260,000 បារ៉ែលក្នុងមួយថ្ងៃ។ (Reuters⁠)

ប្រេងជាប្រភពសំខាន់មួយនៃប្រាក់ដុល្លារ និងរូបិយប័ណ្ណបរទេសសម្រាប់អ៊ីរ៉ង់។ នៅពេលចំណូលពីការនាំចេញប្រេងធ្លាក់ចុះ ការផ្គត់ផ្គង់ប្រាក់ដុល្លារនៅក្នុងប្រទេសក៏ត្រូវបានកាត់បន្ថយ ខណៈតម្រូវការទិញដុល្លារ និងមាសរបស់ប្រជាជនកើនឡើងដោយសារការព្រួយបារម្ភពីអតិផរណា និងការធ្លាក់តម្លៃបន្ថែមទៀតរបស់រូបិយប័ណ្ណជាតិ។

អតិផរណាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ

វិបត្តិរូបិយប័ណ្ណក៏កំពុងកើតឡើងក្នុងពេលដែលអ៊ីរ៉ង់ប្រឈមមុខនឹងអតិផរណាខ្ពស់ខ្លាំងផងដែរ។

Reuters រាយការណ៍ថា អតិផរណាអ៊ីរ៉ង់កំពុងខិតជិត 70% ខណៈទិន្នន័យនៅខែកក្កដាបង្ហាញថា អតិផរណាប្រចាំឆ្នាំបានឡើងដល់ប្រមាណ 66%។ (Reuters⁠)

ការធ្លាក់តម្លៃរបស់ប្រាក់រ៉ៀលអាចធ្វើឱ្យបញ្ហានេះកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះអ៊ីរ៉ង់ត្រូវការនាំចូលទំនិញ សម្ភារៈផលិត ឱសថ និងផលិតផលសំខាន់ៗជាច្រើនពីបរទេស។

នៅពេលដែលប្រាក់រ៉ៀលធ្លាក់ថ្លៃ អ្នកនាំចូលត្រូវចំណាយរ៉ៀលកាន់តែច្រើនដើម្បីទិញប្រាក់ដុល្លារ ដែលអាចធ្វើឱ្យថ្លៃដើមនៃទំនិញកើនឡើង និងបន្តជំរុញអតិផរណា។

រ៉ៀលធ្លាក់ → ថ្លៃនាំចូលកើន → អតិផរណាកើន → ប្រជាជនទិញ USD និងមាសកាន់តែច្រើន → រ៉ៀលទទួលសម្ពាធបន្ថែម

នេះអាចក្លាយជាវដ្តសម្ពាធដ៏ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ច។

ធនាគារកណ្ដាលអ៊ីរ៉ង់ត្រៀមចាក់បញ្ចូលរហូតដល់ $2 ពាន់លាន

ដើម្បីទប់ស្កាត់ការប្រែប្រួលខ្លាំងក្នុងទីផ្សាររូបិយប័ណ្ណ ធនាគារកណ្ដាលអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសថា ខ្លួនមានលទ្ធភាពចាក់បញ្ចូលរូបិយប័ណ្ណបរទេសរហូតដល់ 2 ពាន់លានដុល្លារ ទៅក្នុងទីផ្សារ ប្រសិនបើចាំបាច់។

អភិបាលធនាគារកណ្ដាលអ៊ីរ៉ង់ Abdolnaser Hemmati បានអះអាងថា ប្រទេសនៅតែមានទុនបម្រុងរូបិយប័ណ្ណបរទេសគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ការនាំចូលទំនិញចាំបាច់ បើទោះជាប្រទេសកំពុងប្រឈមមុខនឹងទណ្ឌកម្ម និងសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចក៏ដោយ។ (Reuters⁠)

ទោះជាយ៉ាងណា ប្រសិនបើប្រាក់ចំណូលពីការនាំចេញប្រេងនៅតែបន្តធ្លាក់ចុះ ការប្រើប្រាស់ទុនបម្រុងដើម្បីការពារតម្លៃរូបិយប័ណ្ណអាចកាន់តែមានការលំបាកក្នុងរយៈពេលវែង។

ផលប៉ះពាល់មិនមានតែចំពោះអ៊ីរ៉ង់ទេ

វិបត្តិនៅអ៊ីរ៉ង់ក៏បានបង្កើនភាពប្រែប្រួលនៅក្នុងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ជាពិសេស ប្រេង មាស រូបិយប័ណ្ណ និងទីផ្សារមូលបត្រ។

ភាពតានតឹងថ្មីរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ង់បានបង្កើនការព្រួយបារម្ភអំពីការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា។ នៅថ្ងៃទី ៤ ខែកញ្ញា តម្លៃប្រេង Brent ស្ថិតនៅប្រមាណ $95.67 ក្នុងមួយបារ៉ែល និងបានកើនឡើងប្រមាណ 7.1% ក្នុងមួយសប្តាហ៍ ខណៈ WTI បានកើនប្រមាណ 9.8%។ (Reuters⁠)

ផលប៉ះពាល់ដែលវិនិយោគិនកំពុងតាមដាន

មាស (Gold – XAU/USD):
ភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយជាទូទៅអាចបង្កើនតម្រូវការទ្រព្យសកម្មសុវត្ថិភាព (Safe-Haven Assets) ដូចជាមាស។ ទោះជាយ៉ាងណា តម្លៃមាសនៅតែអាស្រ័យលើ USD អត្រាការប្រាក់ និងទិន្នន័យសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកផងដែរ។

ប្រេង (Crude Oil):
ការកើនឡើងនៃហានិភ័យលើការផ្គត់ផ្គង់នៅមជ្ឈិមបូព៌ាអាចផ្តល់សម្ពាធឡើងលើតម្លៃប្រេង។

ប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក (USD):
ក្នុងពេលដែលទីផ្សារមានភាពមិនប្រាកដប្រជាខ្ពស់ អ្នកវិនិយោគមួយចំនួនអាចបង្កើនការកាន់កាប់ USD ជាទ្រព្យសកម្មដែលមានសាច់ប្រាក់ខ្ពស់។

អតិផរណាពិភពលោក:
ប្រសិនបើតម្លៃប្រេងនៅតែខ្ពស់ក្នុងរយៈពេលយូរ វាអាចបង្កើនថ្លៃដឹកជញ្ជូន និងថាមពល បង្កើនសម្ពាធអតិផរណានៅប្រទេសជាច្រើន និងអាចជះឥទ្ធិពលដល់ការសម្រេចចិត្តអត្រាការប្រាក់របស់ធនាគារកណ្ដាលធំៗ។

តើមានអ្វីត្រូវតាមដានបន្ទាប់?

ទិសដៅរបស់ប្រាក់រ៉ៀលអ៊ីរ៉ង់ និងទីផ្សារពិភពលោកនាពេលខាងមុខ នឹងពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើ៖

• កម្រិតនៃការកើនឡើង ឬបន្ធូរបន្ថយជម្លោះនៅមជ្ឈិមបូព៌ា
• ស្ថានភាពការនាំចេញប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់
• ទណ្ឌកម្មថ្មីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក

ថ្ងៃខែឆ្នាំ៖ ០៤​ កញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦
អត្ថបទដោយ៖ Dr. Bora Kea
Email: [email protected]
Telegram: https://t.me/drkeabora